Alergia pokarmowa u dzieci

Alergia pkarmowa u dzieci

Alergia pokarmowa to reakcja systemu odpornościowego na alergen zawarty w produktach spożywczych. Różne rodzaje żywności, nawet te normalnie uznawane za zdrowe, mogą być rozpoznane przez organizm jako niebezpieczne i zwalczane. W zdrowym organizmie system odpornościowy poprawnie rozpoznaje zagrożenia i chroni przed nimi organizm. Alergia pokarmowa zmienia te reakcje i powoduje, że zupełnie nieszkodliwe substancje są zwalczane przez przeciwciała i wydalane z organizmu.
W różnych rejonach świata uczulają różne typy żywności. Często są to najpopularniejsze na danym obszarze produkty, np. ryż w Japonii, dorsz w Skandynawii. Osobną grupą są dodatki, zwłaszcza siarczany (dodawane do soków, wina, piwa, dań z owoców morza), a także glutaminian sodu obecny w mieszankach przypraw, zupach w proszku, gotowych potrawach i kuchni chińskiej. Alergicy powinni więc unikać żywności wysoko przetworzonej i dań wyprodukowanych metodą przemysłową. U dorosłych alergie pokarmową wywołują zwykle produkty pochodzenia roślinnego, u dzieci – zwierzęcego. Uczulać może każdy produkt, ale lista najczęstszych sprawców alergii jest krótka:
Mleko – a dokładnie zawarte w nim białko – jest częściej niż wszystkie inne produkty główną przyczyną alergii. Zwykle uczulone są na nie dzieci. Zastąpienie mleka krowiego sojowym nie zawsze jest dobrym rozwiązaniem, bo białko sojowe też jest silnym alergenem. Mleko kozie lub owcze także może się nie sprawdzić. Należy więc szukać alternatywnych źródeł wapnia, np. w mięsie. Uczulenie na mleko w 90 proc. przypadków mija z wiekiem.
Jajka – z tym rodzajem alergii trudno walczyć, jajka są bowiem składnikiem wielu produktów – ciast, makaronów, pierogów, zup w proszku i sosów. Na białka jajek kurzych najczęściej uczulone są dzieci.
Orzechy – a zwłaszcza orzeszki ziemne – są tak silnym alergenem, że nawet ich śladowa ilość może wywołać wstrząs anafilaktyczny. Na szczęście na opakowaniach żywności producenci umieszczają informację, czy w zakładzie się ich używa. Trudniej jest w restauracjach – trzeba pytać, czy w zamawianych potrawach znajdują się fistaszki. Uczulają także orzechy włoskie, pekan, nerkowce i migdały.
Ryby – by wystąpiła reakcja alergiczna, czasem nie trzeba zjeść ryby: wystarczy jej zapach, dotknięcie (zwłaszcza makreli, śledzia, łososia). Objawy mogą pojawić się po zjedzeniu mięsa zwierzęcia karmionego mączką rybną lub przetworów mięsnych z dodatkiem rybnych półproduktów. Alergii na ryby niekiedy towarzyszy alergia na skorupiaki.
Zboża – uczulenie na białko zawarte w pszenicy, życie, owsie (rzadziej w ryżu) występuje zarówno u dorosłych, jak i u dzieci. Ten rodzaj alergii trudno zdiagnozować, bo np. w pszenicy znajduje się 20 rodzajów białek odpowiedzialnych za celiakię, alergię pokarmową i wziewną.
Owoce – najczęściej uczulają cytrusy i truskawki. W truskawkach groźna jest histamina, alergia na nie objawia się pokrzywką lub świądem. Przy uczuleniu na cytrusy należy unikać także soku z tych owoców. Właściwości uczulające ma też kiwi, papaja i mango.

8 zasad żywienia dziecka, któremu dokucza alergia pokarmowa

1. Jeśli pojawia się alergia pokarmowa u dziecka pamiętaj, że dieta eliminująca niektóre produkty musi być zarazem dietą zastępczą. Nie można po prostu zrezygnować z jakichś składników odżywczych, nie dając nic w zamian. Urozmaicone żywienie dzieci to podstawa ich zdrowia. Jeśli więc dziecko nie może spożywać klasycznego nabiału, w jego miejsce konieczne jest podawanie preparatu mlekozastępczego. Kiedy nie je jakiegoś mięsa, trzeba je zastąpić innym. Zamiast zbóż z glutenem sprawdzają się kukurydza, ryż czy amarantus.
2. Uwaga na dodatki. Kiedy dziecko nie może jeść jajka, oznacza to w praktyce, że zaszkodzić może także jajeczny makaron, wypieki, do których je dodano czy panierka do kotleta. Nawet niewielka ilość uczulającego składnika może prowadzić do problemów.
3. Czytaj etykiety. Trzeba to robić zawsze, nawet gdy wybrany produkt wydaje się bezpieczny. Może się bowiem okazać, że do kiełbasy wieprzowej dodano wołowinę, a płatki kukurydziane zaszkodzą dziecku uczulonemu na gluten. Przy ciężkiej postaci alergii albo nietolerancji fakt, że są one produkowane na tych samych maszynach, co płatki ze zbóż glutenowych, już bywa problemem. Lekkie zanieczyszczenie może wywołać niewłaściwą reakcję. Wówczas nawet płatki kukurydziane trzeba kupować w wyspecjalizowanych sklepach, po dokładnej analizie ulotki. Jeśli mieszkasz w niewielkiej miejscowości, pomocny może być sklep wysyłkowy. W ofercie ma nie tylko preparaty bezglutenowe, ale też uwzględniające inne, rzadkie diety (produkty bez laktozy, zestawy dla chorych na fenyloketonurię).
4. Zwracaj uwagę na specjalne oznaczenia. Jeśli produkt jest wolny od glutenu, na pewno producent pochwali się taką informacją. Na opakowaniu znajdziesz przekreślony kłos albo wyraźny napis.
5. Składniki zastępcze także mogą sprawiać kłopoty. Jeśli dziecko nie może jeść jajek i glutenu, producenci specjalnej żywności stosują różne zamienniki, by wyeliminować szkodliwe substancje, a zarazem czymś „skleić” ciasto. Powszechnym zamiennikiem bywa choćby guma guar. Zdarza się jednak, że i ona sprzyja problemom. Wówczas, z pomocą lekarzy, trzeba szukać innych zamienników.
6. Jeśli nauczysz się samodzielnie przygotowywać pokarmy z produktów dozwolonych, będziesz mieć pewność, że nie zawierają szkodliwych domieszek. Niestety, jeśli twoje dziecko jest na diecie, z wielu produktów gotowych trzeba zrezygnować i np. kupić automat do chleba, by samodzielnie przygotowywać wypieki.
7. Poprawa stanu dziecka nie pozwala rezygnować z diety. To częsty błąd. Rodzice, widząc, że objawy alergii ustąpiły, próbują po raz kolejny podać produkt, który wywoływał kłopoty. Tymczasem trzeba to zrobić w odpowiednim momencie, pamiętając, że stosowane równocześnie leki mogą zaciemniać obraz (alergia trwa, ale nie daje objawów). Zatem z rozszerzaniem diety trzeba poczekać na decyzję lekarza i robić to ściśle  według jego wskazówek.
8. Rzadko dieta towarzyszy dziecku przez całe życie. Skłonność do alergii pokarmowych z czasem maleje. Zatem przestrzeganie zaleceń lekarskich, także tych „na wszelki wypadek”, daje szansę, że malec wyrośnie z problemów.

Objawy alergii:
Alergia pokarmowa ujawnia się zwykle w pierwszych tygodniach życia dziecka. W normalnych warunkach, w momencie gdy w organizmie pojawią się drobnoustroje, układ immunologiczny po prostu je unieszkodliwia. Odpowiadają za to limfocyty, które produkują przeciwciała niezbędne w walce z zarazkami. Jednak u cierpiących na alergię nie tylko bakterie, ale i inne – dla osoby zdrowej niegroźne – substancje, np. z jedzenia, są atakowane i rozpoznawane jako alergeny:
  • pierwszym sygnałem, że maluch cierpi na alergię, jest wysypka na twarzy i w zgięciach łokci lub pod kolanami skóra staje się szorstka i swędzi
  • we wczesnej alergii występują także problemy z przewodem pokarmowym w postaci biegunek, niekiedy z widocznym śluzem czy krwią
  • dziecko może cierpieć również na uporczywe ulewania
  • niektóre maluchy mogą wymiotować i mieć kolkę
  • u starszych niemowląt dochodzą objawy ze strony układu oddechowego – śluzowy katar, zatkany nosek – przez co dziecko staje się niespokojne, drażliwe i często płacze.

Leczenie alergii pokarmowej
Leczenie alergii pokarmowej zależy między innymi od tego, na co pacjent jest uczulony. Alergia pokarmowa może pojawić się w każdym wieku. Podstawą do podjęcia leczenia alergii jest odkrycie przyczyn uczulenia. By zdiagnozować przyczyny alergii konieczne jest wykonanie testów na alergeny pokarmowe i testów prowokacyjnych, oznaczenie swoistych IgE w surowicy krwi, dokładny wywiad dotyczący objawów, rodzaju i siły dolegliwości cech dziedziczenia, sposobów żywienia w dzieciństwie.
Leczenia alergii pokarmowych opiera się przede wszystkim na diecie eliminacyjnej. Dieta eliminacyjna polega na czasowym wyeliminowaniu jednej lub kilku grup produktów podejrzewanych o wywołanie alergii pokarmowej. Gdy dieta eliminacyjna nie przynosi oczekiwanych efektów, włącza się leczenie farmakologiczne
W leczeniu alergii pokarmowej leki dobiera się w zależności od tego, jakie objawy wywołuje kontakt z alergenem. Można podawać:
leki antyhistaminowe - stosuje się je najczęściej w zespole alergii jamy ustnej, w przypadku dolegliwości ze strony układu oddechowego (alergiczny nieżyt nosa, astma) i zmian skórnych IgE-zależnych
glikokortykosteroidy doustne - pomagają chorym cierpiącym na przewlekłe choroby przewodu pokarmowego (np. eozynofilowe zapalenie przełyku lub żołądka)
sterydy - łagodzą ciężkie objawy, ale ze względów bezpieczeństwa można je stosować jedynie przez krótki czas.
Alergia pokarmowa może być też leczona przez odczulanie, które sprawia, że układ immunologiczny przewodu pokarmowego przestaje reagować na alergeny, lub reaguje słabiej. To dość niebezpieczny sposób, bo istnieje duże niebezpieczeństwo Nierzadko zdarza się, że reakcja na alergen jest bardzo silna i powoduje zagrożenie życia (wstrząs anafilaktyczny, obrzęk Quinckego). Wtedy trzeba natychmiast podać odpowiednie leki - przy wstrząsie anafilaktycznym jest to adrenalina, natomiast w przypadku obrzęku Quinckego - hydrokortyzon i leki przeciwhistaminowe.
Prowadzone są też badania nad immunoterapią nieswoistą, która może z czasem okazać się bardzo dobrą metodą leczenia. Immunoterapia nieswoista polega na podawaniu choremu immunoaktywnego peptydu, który stymuluje nieswoiście układ immunologiczny.



Przedszkolowo.pl logo